محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

44

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

ابو نصر فتوح جانشين او شد . دررنده و ديگر بلاد ريه با او بيعت كردند . فتوح مردى نيكوكار و دادگر بود ولى شيفتهء شرابخوارى و راحت‌طلبى . المعتضد بن عباد يكى از اصحاب او را به نام ابن يعقوب در نهان به قتل او واداشت . ابن يعقوب روزى در حالى كه شعار بنى عباد را با صداى بلند فرياد مىكرد با ياران خود بر او حمله آورد . ابو نصر خود را از بلندى بيفگند و بمرد . مردم شهر هيچ مقاومتى ننمودند و رنده و اعمال آن بدين نحو به دست المعتضد بن عباد افتاد . اين واقعه در سال 457 ه / 1065 م اتفاق افتاد . « 14 » و اما قرمونه چنان كه گفتيم در دست بنى برزال بود . قرمونه در نزديكى مرز شمالى اشبيليه بود و به سبب استوارى و استحكاماتش به منزلهء دژ دفاعى اشبيليه . باروى آن هنوز هم برجاست و دروازهء غربى شهر كه به جادهء اشبيليه باز مىشود و امروز نيز آن را به همان نام قديم اندلسىاش باب اشبيليه گويند ، با طاق مرتفع و نماى شكوهمندش ، از دروازه‌هاى باقيماندهء اندلس است . امير قرمونه در ايام قاضى ابن عباد ، محمد بن عبد الله البرزالى بود كه داستان هم‌پيمان شدن او را با ابن عباد بر ضد بنى الافطس و يحيى بن حمود ذكر كرديم . محمد بن عبد الله البرزالى تا سال 434 ه كه وفات كرد فرمانروايى قرمونه و اعمال آن مانند استجه و مرشانه را به عهده داشت . پسرش عزيز ملقب به المستظهر جانشين او شد و كارها را به صلاح آورد و صلح و آسايش در همه‌جا حكمفرما ساخت و بر اين حال ببود تا آنگاه كه المعتضد بر اراضى او تاخت آورد . جنگ به مدت چند سال همچنان دوام داشت ، تا شهرها ويران گرديد و بسيارى از بربرها نابود شدند . المستظهر به ناچار تسليم شد . پس از قرمونه بيرون آمد و شهر را به ابن عباد تسليم كرد . اين واقعه در سال 459 ه / 1067 م اتفاق افتاد . « 15 » المستظهر پس از اندك مدتى در اشبيليه درگذشت . بار ديگر به اوضاع اين امارات در فصلى خاص آن خواهيم پرداخت . المعتضد پيش از اين بر جزيرة الخضراء مستولى شده بود . امير آن قاسم بن محمد ابن حمود بود . او در سال 440 ه به جاى پدر نشست . المعتضد مىكوشيد به فرمانروايى

--> ( 14 ) . ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 208 ، 312 و 313 . ( 15 ) . ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 312 .